Odwiedzając stolicę Indonezji czy też jedna z tutejszych wysp (np. Jawę) nie sposób ominąć przedstawień teatru cieni. Wayang jest bowiem tak popularny, że trudny by było się z nim nie zetknąć.

Ten słynny na całym świecie teatr cieni powstał w XI wieku i od tego czasu pełnił funkcje artystyczne, religijne i społeczno – wychowawcze. Na ogół prezentowano w nim treści mitologiczne, sztuki historyczne i obyczajowe. Jednak w czasach kolonialnych aktorzy głosili hasła niepodległościowe, a po uzyskaniu niezawisłości odwoływali się do nowej symboliki państwowej, co miało na celu próbę zjednoczenia społeczeństwa. Tak czy inaczej cały teatr w Indonezji wydaje się wywodzić z tradycji lalkowego teatru cieni. Powszechnie uznaje się, że nawet teatr aktorski zaczerpnął swój początek od jawajskich lalek.

Brały w nim udział płaskie lalki starannie i wyjątkowo precyzyjnie wycięte z grubej bawolej skóry. Niektóre z nich wyróżniają się złoceniami, inne polichromowaniem. Łączy je jedno: silna stylizacja. Nie może być inaczej, gdyż kultura indonezyjska odwołuje się do rozmaitych bóstw i maszkaronów. W dodatku, przedstawienia wayang odbywają się zawsze w nocy, a lalki są podświetlane od tyłu specjalną lampą olejową, na którą mówi się blenczong. Cień pada na ekran wykonany z białej tkaniny bawełnianej, nazywany kelirem. Warto podkreślić, że lalka na patyku, którą wprawia się w ruch od dołu za pomocą drutów, nazywana jest na całym świecie jawajką.

Duża ilość przedstawień odwołuje się do dwóch hinduskich eposów: Ramajany i Mahabharaty. Pierwszy z nich mówi o wielkiej miłości, a drugi o krwawej wojnie. Obydwa są moralitetami, które przez stulecia ukształtowały wiele pokoleń Indonezyjczyków. Ramajana jest przypowieścią o tym, jak żyć godnie i postępować właściwie. Opowiada ona historię księcia Ramy, który ucieleśnia boga Wisznu. Jego los został z góry naznaczony, jeszcze zanim książę się urodził. Bogowie postanowili, że zostanie on bohaterem, ale jego życie musi być naznaczone cierpieniem i próbami. Tak też się stało. Książę wraz ze swoim bratem i żona Sitą są zmuszeni do zamieszkania w lesie, a następnie na skutek knowań bogów, małżeństwo zostaje rozdzielone. Książę musi pokonać wiele przeciwieństw oraz stoczyć walkę z królem Rawaną, aby odzyskać ukochaną kobietę. Oczywiście, Sita zostanie uwolniona, ale w próbie ognia musi udowodnić, że w niewoli zachowała czystość.

Z kolei Mahabharata opowiada dzieje zwaśnionych rodów, których przedstawiciele walczą o tron. W ostatecznej potyczce naprzeciwko siebie staje pięciu braci Pandawa oraz stu ich kuzynów z klanu Kaurawów. Walki trwały 18 dni. Tron zdobył ostatecznie najstarszy z braci. Jednym z istotniejszych momentów jest przemowa doradcy Ardżuna Pandawy, kiedy to wykłada podstawy religii i wierzeń hinduistycznych. Wyjaśnia, że dusza jest niezniszczalna i może się odrodzić na nowo. Z tego też względu obowiązkiem każdego wojownika jest walka, mimo że jej wynik został z góry przesądzony.

Na koniec należy podkreślić, że obecnie na Jawie funkcjonują trzy komercyjne zespoły wayang, które co wieczór dają publiczne przedstawienia. Tym samym współczesny teatr cieni przestał być sztuką elitarną i dotarł do znacznie szerszych warstw społecznych.

Similar Posts:

• Taniec indonezyjski: Dla mieszkańców Dżakarty, wysp i pozostałych miejscowości Indonezji muzyka i taniec stanowią istotną….
• Religia w Indonezji: Chociaż mieszkańcy Indonezji są w zdecydowanej większości muzułmanami, to tak naprawdę mogą wyznawać….
• Krakatau i inne wulkany: Wulkany to z jednej strony atrakcyjny, ale z drugiej – dość niebezpieczny element indonezyjskiego kr….
• Flores i praczłowiek: Wyspa kwiatów to interesująca ciekawostka przyrodnicza i geograficzna. Przez dziesiątki tysięcy lat ….
• Celebes: Indonezyjska wyspa Celebes znajduje się na 11 miejscu największych wysp na Ziemi. W sumie zajmuje 17….